Konkordato Nedir? Şartları ve Türleri

Konkordato Nedir?
Şirketlerin gelirleri gibi giderleri de vardır ve ikisi arasındaki dengenin bozulması, finansal durumun kötüye gitmesine neden olabilir. Kurumsal yapıda finansal durumun kötüleşmesi, şirketleri iflasa sürükleyebilir. Bu durumda iflastan korunmak için tercih edilebilecek yöntem konkordatodur.
Konkordato, finansal durumu kötü olan şirketlerin iflasını önlemek için uygulanan bir yöntemdir. Peki; tam olarak konkordato nedir, süreç nasıl işler ve şirketleri iflastan nasıl korur?
Konkordato Ne Demek?
Konkordato, borçlu olup yakın zamanda borçlarını ödeyemeyecek durumda olan şirketler için yasal bir borç yapılandırma yöntemidir. Uygulama esasları kanunlarla düzenlenmiş olan konkordatonun temel amacı, borçlu işletmenin faaliyetlerine devam edebilmesini sağlamak ve aynı zamanda alacaklıların alacaklarını tahsil etmesine imkân yaratmaktır.
Süreç mahkeme tarafından yürütülür ve konkordato, taraflar için yasal açıdan bağlayıcı hâle gelir. Alacaklılar, mahkeme tarafından onaylanan ödeme planına göre tahsilat yapmayı kabul ederken borçlu şirket de zamanında ödeme yapmakla yükümlü olur. Borçlu şirkete tanınan bu vadeli ödeme imkânı, ekonomisini düzeltme ve iflastan kurtulma şansı da verir. Fakat konkordato, iflastan sonra veya iflas ederken de ilan edilebilir.
Konkordato Türleri Nelerdir? (Adi, İflas İçi, Mal Varlığı Terki)
Konkordato, ilan edildiği zamanki durum ve uygulama esasları doğrultusunda üç farklı türde değerlendirilir.
1. Adi Konkordato (İflas Dışı Konkordato): Uygulamada en sık karşılaşılan türdür. Borçlunun henüz iflas etmeden, mali durumunu düzeltmek ve iflastan kurtulmak amacıyla mahkemeye başvurarak borçlarını yapılandırdığı süreçtir. Hem şirketler hem de şahıslar başvurabilir.
2. İflastan Sonraki (İflas İçi) Konkordato: Borçlu hakkında iflas kararı verildikten ve iflas tasfiye süreci başladıktan sonra bile borçlu, alacaklılarına bir konkordato teklif edebilir. Eğer bu teklif alacaklılar tarafından kabul edilir ve mahkemece onaylanırsa iflas kararı kaldırılır ve şirket ticari hayatına geri döner.
3. Mal Varlığının Terki Suretiyle Konkordato: Bu türde borçlu, mal varlığı üzerindeki yönetim ve satış yetkisini alacaklılarına devreder. Mahkeme tarafından atanan tasfiye memurları, borçlunun mallarını satarak elde edilen gelirle alacaklıların borçlarını adil bir şekilde öder. Genellikle işletmenin faaliyetine devam etme imkânı kalmadığında tercih edilir.
Konkordato Şartları: Kimler Başvurabilir?
Konkordato, şirketlerin her istediklerinde başvurabilecekleri bir yöntem değildir ve belirli şartları vardır. Bu yönteme; şartları karşılayan anonim şirketleri, limitet şirketleri, kooperatifler ve şahıs şirketleri gibi gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir.
Başvuru için gerekli başlıca şartlar şöyledir:
- Şirketin borçlarını vadesi geldiği halde ödeyememesi veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında olması gerekir.
- Mali zorluk durumunda olunduğu belgelerle kanıtlanabilmelidir.
- Borçların nasıl, hangi vadelerle ödeneceği ve uzlaşma yöntemleri bir dosya veya sunum ile mahkemeye sunulmalıdır.
- Mahkeme öncesi bağımsız denetim kuruluşlarından, ilgili dosyanın uygunluğuna dair güvence raporu alınmalıdır.
Konkordato Nasıl İlan Edilir?
Konkordato, mahkeme ve alacaklılarla uzlaşma süreçleri sonrasında ilan edilir. Adım adım konkordato ilanı şu şekildedir:
- Başvuru: Borçlu şirket, finansal tablolarını, alacaklı listesini ve ön projesini hazırlayarak mahkemeye başvurur.
- Geçici Mühlet Kararı: Mahkeme projeyi uygun bulursa geçici mühlet kararı vererek şirketten çeşitli raporlar talep eder.
- Kesin Mühlet Kararı: Geçici mühlet sürecinde hazırlanan raporlar olumluysa mahkeme, şirkete toparlanması için daha uzun süreli olan kesin mühlet kararını verir.
- Alacaklılarla Uzlaşma ve Oylama: Komiser gözetiminde alacaklılar toplantısı düzenlenir. Projenin kabulü için alacaklıların belirli bir çoğunluğunun projeye onay vermesi gerekir.
- Mahkeme Onayı: Alacaklılar projeyi kabul etse bile son söz mahkemenindir. Mahkeme, projenin kanuni şartları taşıdığını ve adil olduğunu tespit ederse konkordatoyu onaylar.
Geçici Mühlet ve Kesin Mühlet Nedir? Aralarındaki Fark Nedir?
Geçici mühlet ve kesin mühlet, konkordato ilanının belirleyici adımlarıdır. Aralarındaki temel fark; isimlerinden de anlaşılacağı üzere birinin geçici, birinin kesin süreleri içermesidir.
Geçici mühletin süresi 3 aydır. Bu süre gerekli durumlarda 2 ay daha uzatılabilir. Amacı ise sunulan projenin başarı şansını araştırmak ve borçluyu icra baskısından korumaktır. Bu 3 veya 5 aylık sürede borçlu şirkete yeni bir icra dosyası açılamaz.
Kesin mühletin süresi 1 yıldır ve gerekli durumlarda 6 ay daha uzatılır. Alacaklılarla müzakerelerin verimli bir şekilde yapılması, onay alınması ve projenin hayata geçirilmesi amacını taşıyan bir karardır. İcra ve hacizden koruma kuralları kesin mühlet için de geçerlidir.
Konkordato Komiseri Nedir, Görevleri Nelerdir?
Geçici mühlet kararıyla birlikte mahkeme, süreci bağımsız bir şekilde yönetmesi ve denetlemesi için bir konkordato komiseri ataması yapar. Şirketin büyüklüğüne göre tek bir komiser yerine birkaç kişiden oluşan komiser heyeti de görevlendirilebilir.
Konkordato komiserinin başlıca görevlerini şöyle sıralayabiliriz:
- Borçlunun faaliyetlerini denetlemek ve şirketin mali durumunu detaylıca incelemek
- Borçlunun mahkemeye sunduğu projenin uygulanabilir olup olmadığını denetleyerek mahkemeye raporlar sunmak
- Alacaklıları toplantıya çağırmak, alacak kayıtlarını incelemek ve süreci şeffaf bir şekilde yönetmek
- Mahkemenin izin gerektirdiği işlemlerde (örneğin bir mülk satışı yapılacaksa) onay yetkilisi olarak görev yapmak
Şirket Konkordato İlan Ederse Alacaklılar Ne Yapabilir?
Konkordato ilanı sadece borçlu şirketin işlerini kolaylaştırmak için değil, alacaklıların alacaklarını tahsil etmesi için de uygulanan bir yöntemdir.
Alacaklı olduğu şirket konkordato ilan eden bir kişi veya kurumun yapması gereken ilk işlem, alacak kaydı yaptırmaktır. Bu kayıt, sonraki süreçlerde alacaklının söz hakkı elde edebilmesi için önemlidir.
Sonrasında alacaklı, komiserin hazırladığı raporları inceleyebilir ve şirketin durumunu değerlendirebilir. Raporlar doğrultusunda şirketin mali durumunu inceleyip alacaklarını ne zaman ve nasıl tahsil edebileceğini görebilir.
Ayrıca alacaklının oylamaya katılma hakkı vardır. Söz konusu borcu proje kapsamında tahsil etmeyi kabul etmeyen alacaklılar, toplantıda ret oyu da verebilirler. Projenin art niyetli olduğunu veya sürdürülebilir olmadığını düşünen alacaklılar, konkordato projesine doğrudan itiraz edebilirler. Bu durumda mahkemeye, şirketin iflasını talep eden bir dilekçe verme hakları da bulunur.
Konkordatoyu kabul eden alacaklının ise proje kapsamındaki ödeme planına sadık kalması gerekir. Böylece alacaklarını, mahkeme onayıyla yürürlüğe giren vade ve miktarlar doğrultusunda tahsil edebilir.
Konkordato ile İflas Arasındaki Fark Nedir?
Birbirine sıkça karıştırılan iflas ile konkordato arasındaki farkları şu şekilde gösterebiliriz:
| Fark | Konkordato | İflas |
|---|---|---|
| Amaç | Şirketin borçlarını ödeyebilmesini kolaylaştırarak ticari hayatta tutmak. | Şirketin faaliyetlerine son verip varlıklarını satarak borçlarını kapatmak. |
| Yetki | Borçlu, komiser denetiminde şirketini yönetmeye devam eder. | Borçlunun tüm yetkisi biter, yönetim iflas idaresine geçer. |
| Alacaklıların Durumu | Alacaklılar, anlaşılan projeye göre alacaklarını tahsil ederler. | Alacaklılar, satılan varlıklardan gelen paradan alacaklarını tahsil ederler. |
| Çalışanların Durumu | Şirket faaliyetine devam ettiği için çalışanların istihdamı devam eder. | Şirket kapandığı için çalışanlar işten çıkarılır. |
| Şirketin Durumu | Proje başarıyla tamamlanırsa şirket ticari hayatına devam eder. | Şirket ticaret sicilinden silinir. |
Konkordato Sonrası Borç Yönetimi İçin Ne Yapılabilir?
Konkordato ilanından sonraki süreç hassasiyetle yönetilmelidir. Çünkü projenin gerekliliklerine uymamak, konkordato feshine yol açar. Bu da şirketin iflasına kadar gidebilir.
Şirket, ilandan sonra borçlarını mahkeme tarafından onaylanan ödeme planına göre aksatmadan eksiksiz şekilde ödemelidir. Alternatif finansman yaratmak da konkordato süreci için önemlidir.
Burada belirtilen bilgi ve yorumlar finansal bilgiler, birikim ve tasarruf önerileri, genel yorum ve tavsiyelerden oluşmakta olup yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri esas alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel nitelikte olup, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgiler ile yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.